Makrofaglarni aktivatsiyalash sindromi (MAS) — Still kasalligi, tizimli qizil bo‘richa va Kavasaki kasalligi kabi og‘ir revmatik xastaliklar asorati sifatida yuzaga keladigan, hayot uchun xavfli giperyallig‘lanish (tsitokin bo‘roni) holatidir.

"Arthritis & Rheumatology" jurnalida chop etilgan xalqaro METAPHOR loyihasi natijalari real klinik amaliyotda MAS davolash usullarini o‘rganish va kelajakdagi ustuvor vazifalarni belgilashga qaratilgan.

Asosiy topilmalar va xulosalar

  1. Davolash usullarining xilma-xilligi: Dunyo bo‘yicha MAS’ni davolash strategiyalari shifokor mutaxassisligi, mintaqaviy protokollar va dori vositalarining mavjudligiga qarab sezilarli darajada farqlanadi.
  2. Birinchi liniya terapiyasi: Glyukokortikoidlar (metilprednizolon) bazaviy davo chorasi bo‘lib qolmoqda. Biroq, bemorlarni steroidlarga qaramlikdan va ularning nojo‘ya ta’siridan qutqarish uchun maqsadli immunomodulyatorlarni ertaroq qo‘llash zarur.
  3. Biologik va maqsadli preparatlar: Anakinra (IL-1 ingibitori) va Emapalumab (IFNγ ingibitori) Still kasalligi fonidagi MAS terapiyasida yuqori samaradorlik ko‘rsatgan. Ruxolitinib (JAK ingibitori), Tsiklosporin A va IVIG ham amaliyotda keng qo‘llanilmoqda.

Kelajakdagi ustuvor vazifalar

  • Biologik modulyatorlarga global miqyosda (ayniqsa, dori vositalari yetib borishi qiyin bo‘lgan hududlarda) teng imkoniyatli kirishni ta’minlash.
  • Still kasalligidan tashqari boshqa revmatik kasalliklar fonida yuzaga kelgan MAS bo‘yicha standartlashtirilgan klinik ko‘rsatmalarni ishlab chiqish.